Dag van de Geletterdheid: “communicatie is meer dan woorden”

Op de Dag van de Geletterdheid staan de basisvaardigheden centraal die nodig zijn om mee te kunnen doen in de samenleving. Voor kinderen die niet of nauwelijks met gesproken taal communiceren, is het vinden van een passende manier om zich te kunnen uiten belangrijk om mee te kunnen doen.

“Communicatie bestaat niet alleen uit letters en woorden. Communiceren kan ook op een andere manier: met foto’s, pictogrammen, gebaren of met behulp van een communicatiehulpmiddel.”

Loes Keijers werkt als logopedist bij Heikei, Centrum voor Onderwijs, Revalidatie en Zorg. In haar werk ziet zij iedere dag hoe belangrijk het is dat ieder kind zijn of haar eigen manier vindt zich te kunnen uiten. 

“Taal kan ook in plaatjes zijn, zoals in pictogrammen en foto’s. Toch begrijpen we elkaar. Praten, taal en lezen zijn waardevol, maar ook zonder letters zijn er hier veel kinderen die zich enorm goed redden. Zij laten zien dat er meer kan dan je denkt.” 

Een eigen manier van communiceren 

“Bij HeiKei wordt samen welke manier van communiceren het beste bij hem of haar past. Sommige kinderen gebruiken een spraakcomputer, met of zonder oogbesturing. Andere kinderen werken met pictogrammen of fotoverwijzers. 

Als een kind hier binnenkomen, kijken we wat hij of zij nodig heeft om zich zo goed mogelijk te kunnen uiten.”

Meer mogelijkheden door communicatiehulpmiddelen 

Een mooi voorbeeld hiervan is een jongen voor wie Loes en haar collega’s zochten naar een manier waarop hij, ook bij onbekenden, beter kon aangeven wat hij nodig had.

“Voorheen kon de begeleiding zijn signalen goed lezen, maar voor mensen die hem minder goed kenden was dat moeilijker. We zijn daarom gaan kijken wat voor hem zou werken en kwamen uit bij een QuickTalker.” 

Met dit communicatiehulpmiddel kan hij met behulp van grotere vakjes keuzes aangeven. Door verschillende kaarten te gebruiken voor bijvoorbeeld eten, spel en onderwijs, kan hij steeds vaker en beter aangeven wat hij wil. 

“Je biedt hem hierdoor de mogelijkheid om zelf keuzes te maken en duidelijk te maken wat er in zijn hoofd omgaat. Zo ontstaat er meer rust en ruimte voor zelfstandigheid en ontwikkeling.”