Wereld Ergotherapie Dag: ‘Meedoen betekent ook gewoon mogen zijn wie je bent’

Wat kan ergotherapie betekenen in het dagelijks leven van een kind? In het kader van Wereld Ergotherapie Dag vertelt Maike Linders, ergotherapeut bij PSW Junior, over haar werk met jonge kinderen, het meedenken met ouders en begeleiders en de kracht van kleine aanpassingen. Want meedoen betekent niet automatisch het aangaan van de uitdagingen van de maatschappij. Het betekent ook dat je jezelf mag zijn en de ruimte krijgt om je op je eigen manier te ontwikkelen. 

Ergotherapie past me als gegoten 

“Tijdens de middelbare school moest ik al nadenken over wat ik na de havo wilde gaan doen. Ik was al lange tijd vrijwilliger bij een manege waar kinderen en volwassenen met een beperking paardreden. Ik gaf er ook les. Ik zocht toen al naar oplossingen: wat kun je anders doen, zodat iemand wél kan blijven zitten en paard kan rijden? 

Ik wist dat ik uiteindelijk in de zorg terecht zou komen, maar nog niet precies wat ik wilde doen. Toen kwam de opleiding Ergotherapie om de hoek kijken. Ergotherapie was toen nog niet zo bekend, maar paste me als gegoten: heel praktisch, maar ook medisch. Alles bij elkaar was het een goede keuze voor mij. 

Inmiddels werk ik al jarenlang met kinderen met een verstandelijke beperking of een ontwikkelingsvraag. Sinds negen jaar werk ik bij PSW.” 

Mijn werk is heel breed 

“Ik werk op verschillende ontwikkelgroepen en denk mee met de groepsbegeleiders. Vaak liggen er al vragen klaar. Hoe kunnen we een kind leren om zelf zijn schoenen aan te doen? Of: een kind vindt puzzelen leuk, maar het lukt nog niet goed. Hoe kunnen we daarbij helpen? 

Als ergotherapeut houd ik me vooral bezig met vragen over het dagelijks handelen. Bij jonge kinderen gaat het dan veel over spelen en zelfzorg. 

Daarnaast observeer ik kinderen en denk ik mee over hun ontwikkeling, onder andere op het gebied van sensorische informatieverwerking: hoe kinderen prikkels uit hun omgeving en vanuit zichzelf waarnemen en verwerken. Wat zien we gebeuren? Waar liggen uitdagingen en wat kunnen we daarmee doen, samen met de groep en de ouders? Zodat het kind een sensorisch aanbod krijgt dat passend is en helpt bij de ontwikkeling. 

Ook denk ik mee over hulpmiddelen, zoals aangepast spelmateriaal, aangepaste stoelen, bedden en complexe rolstoelen. Mijn werk is heel breed!” 

Kleine aanpassingen maken een groot verschil 

“We maken heel veel verschillende dingen mee. Ik maak deel uit van het team en denk vanuit mijn eigen expertise mee over wat een kind nodig heeft. 

Zo begeleidde ik eens een jongen die nauwelijks sliep. Met behulp van zorgtechnologie, in de vorm van een slaaprobot, lukte het hem binnen een paar dagen om te gaan slapen. Dat had een groot effect op zijn dagelijks functioneren en op zijn gezin. 

Ook komt het voor dat een kind moeilijk tot rust komt en steeds in beweging blijft. Daardoor lukt het bijvoorbeeld niet om te spelen of te eten. Samen met ouders zoeken we dan naar een oplossing die helpend is. Een aanpassing in het bewegingsaanbod.  Een verzwaarde deken, een sensorisch balletje of een trilkussentje is soms al helpend. Een kleine aanpassing kan dan al veel rust geven, voor het kind én de ouders. 

Als ergotherapeut kijk ik mee naar de balans tussen belasting en belastbaarheid: wat vraagt een activiteit van een kind en wat kan het kind op dat moment aan? Samen met het team zoeken we naar mogelijkheden om het dagelijks leven voor het kind en de mensen om hem heen prettiger en makkelijker te maken.” 

Samen zoeken naar wat wél lukt 

“Ik vind het mooi om ouders te begeleiden en hen mee te nemen in wat we zien en doen. We werken met kinderen van 0 tot 5 jaar. Voor ouders kan het soms zoeken zijn wanneer hun kind zich anders ontwikkelt dan verwacht. Dan is het fijn als iemand meekijkt, meedenkt en samen met hen onderzoekt wat kan helpen. Ik zie mezelf graag als een verbinder tussen het kind, de ouders en de groep. 

Wat betekent meedoen voor jonge kinderen? Onze groepjes zitten vaak in reguliere scholen. Soms wil een kind graag aansluiten bij een voorleesactiviteit, maar is het moeilijk om stil te zitten. Dan zoeken we naar wat kan helpen. Misschien is iets in de handen houden, zoals een verzwaarde knuffel die het kind op schoot kan leggen, al voldoende om de activiteit beter te kunnen volgen. 

Soms komen kinderen bij ons vanuit een reguliere opvang waar bepaalde dingen niet goed lukten. Bij ons lukt dat soms wel, omdat de begeleiding beter is afgestemd op het kind en signalen eerder worden opgepakt. Zo krijgt een kind de ruimte om mee te doen op zijn eigen niveau en van daaruit verder te groeien.” 

Meedoen is ook mogen zijn wie je bent 

“Ik vind het heel mooi wanneer kinderen een traject achter de rug hebben waarin veel dingen niet lukten, maar ze bij ons gewoon zichzelf kunnen zijn. Vanuit die basis kunnen ze groeien en ontdekken wat wél mogelijk is. 

Meedoen betekent niet altijd dat je uitdagingen in de maatschappij moet aangaan. Het betekent ook gewoon mogen zijn wie je bent. Vooral dat vind ik belangrijk. 

Ik ben opgeleid als ergotherapeut, maar ik ben geen ergotherapeut die binnen de lijntjes blijft. Ik maak deel uit van een team en zet mijn expertise in om mee te kijken en mee te denken. Maar we doen het samen! Dat vind ik de kracht: niet alleen de ergotherapeut of de fysiotherapeut, maar het hele team.”