Reflectie Raad van Toezicht op het Kwaliteitsbeeld PSW 2025
Wanneer wij als Raad van Toezicht het kwaliteitsbeeld van PSW lezen, dan vormt zich een beeld van een grote, levende, veelkleurige tuin. Geen strak aangelegd park waarin elke plant volgens een ontwerp groeit, maar een rijke tuin waarin cliënten, verwanten, professionals, vrijwilligers en partners samen het landschap vormen. Een tuin waarin ook wordt gesnoeid, geplant, geëxperimenteerd en soms ook gewacht. Omdat groei zich niet laat afdwingen en niet alles maakbaar is.
Wat ons in dit kwaliteitsbeeld raakt, is de veelstemmigheid die zichtbaar wordt gemaakt. De rode draad van De Taak, de vraag “wat heeft Fransje van Cruchten hieraan?” loopt door zeventig jaar heen en is ook morgen nog relevant. PSW laat zien hoe kwaliteit niet iets is dat vaststaat of kan worden vastgezet, maar ontstaat in de dagelijkse interacties tussen mensen. In wat er lokaal gebeurt, steeds weer opnieuw. Daarmee ademt het kwaliteitsbeeld het besef dat kwaliteit geen bezit is, maar een voortdurend proces van samen betekenis geven.
Wij waarderen ook de eerlijkheid in het kwaliteitsbeeld. De pilot spraakgericht rapporteren leverde winst én verlies op, en dat mag ook benoemd worden. De experimenten met regiebegeleiders, preventie- en interventieteam en multidisciplinaire adviescommissie worden niet gepresenteerd als bewezen oplossingen, maar als initiatieven waarvan de waarde en betekenis zich gaandeweg uitwijst. Dat is een volwassen manier van verantwoording afleggen. Waarbij leren voorop staat en zonder de verleiding om effecten toe te schrijven aan afzonderlijke ingrepen, en met oog voor wat zich werkelijk tussen mensen ontwikkelt.
Als Raad van Toezicht herkennen wij hierin een beweging die wij van harte ondersteunen: het idee dat kwaliteit voortkomt uit talloze kleine handelingen, gesprekken en afwegingen. Zoals in een tuin de vitaliteit niet alleen bepaald wordt door het tuinplan, maar vooral door het dagelijkse zorgen, kijken, bijstellen en reageren op wat zich aandient. Steeds weer opnieuw.
Tegelijkertijd roept dit een specifieke verantwoordelijkheid op. Niet om de tuin van bovenaf te ontwerpen, maar om condities te helpen bewaken waarin deze kan blijven floreren. Dat vraagt aandacht voor ruimte, vakmanschap, reflectie en het verdragen van onzekerheid. Juist in een veld waarin kwetsbaarheid, afhankelijkheid en menselijke waardigheid zo centraal staan, is het verleidelijk om terug te grijpen op protocollen en schijnbare controle. De kracht van en tegelijk een blijvende uitdaging voor PSW ligt in het blijven uithouden van die spanning: tussen bedoeling en praktijk, tussen systeem en leefwereld, tussen sturen en laten ontstaan.
Voor de toekomst zien wij zowel een kans als een opgave. Schaarste, nieuwe eisen en veranderende opvattingen over zorg en inclusie zullen de tuin blijven beïnvloeden. In zo’n context is het niet de vraag of er voldoende plannen zijn, maar of er voldoende gevoeligheid blijft voor wat zich in het hier-en-nu ontwikkelt in balans met het toekomstperspectief voor onze cliënten. Wij moedigen PSW aan om kwaliteit te blijven benaderen als iets dat groeit in relaties, om ruimte te blijven geven aan professionele en menselijke oordeelsvorming, en om de veelheid en rijkheid aan stemmen, juist ook de kwetsbare, te blijven horen. De versterkte positie van cliënten en verwanten in de nieuwe medezeggenschap is daar een belangrijk signaal van.
Als Raad van Toezicht zien wij het als onze rol om daarbij niet alleen te toetsen, maar ook om, in bescheidenheid, mede deelnemer te zijn aan het gesprek over wat goede zorg is en kan zijn. Niet als buitenstaanders die impact organiseren, maar als betrokkenen die in interactie mede vormgeven aan wat betekenis krijgt. In die zin hopen wij bij te dragen aan een tuin die niet alleen goed wordt onderhouden, maar die ook blijft verrassen, vernieuwen en bovenal van betekenis is voor de mensen om wie het uiteindelijk gaat.