Trots op 70 jaar kwaliteit
Kwaliteitsbeeld PSW 2025
“Kan iemand mij vertellen wat Fransje van Cruchten hieraan heeft?”
Met die bevlogenheid en vastberadenheid maakte Fien Wolters, bestuurder van het eerste uur, korte metten met zaken die op haar bureau belandden maar niet bijdroegen aan het welzijn van de mensen binnen PSW. Mensen zoals Fransje van Cruchten.
Het was 1955 toen een aantal ouders in Roermond zich verenigde met één doel: een plek creëren voor hun kind met een verstandelijke beperking midden in de samenleving. Niet op een instellingsterrein of in een klooster in het buitengebied – zoals toen gebruikelijk was – maar daar waar alle mensen leven, in wijken, dorpen, steden. Daar ligt het ontstaan van PSW. Een moment én een visie die ons tot op de dag van vandaag vormen.
Fransje van Cruchten
Fransje van Cruchten in 'Zorgen voor morgen'
De visie van PSW, ontstaan in 1955, is al decennialang opgetekend in De Taak. Daarom zeg ik altijd: De Taak is zo oud als PSW zelf. We actualiseren hem om de paar jaar, passend bij de tijdsgeest, maar de kern blijft dezelfde. Fransje van Cruchten woonde tot zijn overlijden in 2007 bij PSW. Zijn naam – en die bekende uitspraak van Fien – zijn nog altijd symbolisch voor wie wij zijn. Maar 70 jaar later kent PSW veel meer gezichten en zijn we actief in een groot deel van Limburg. Kinderen, jongeren en volwassenen met heel uiteenlopende vraagstukken in hun leven, kloppen bij ons aan voor ondersteuning. Toch gaat het in de kern vaak om hetzelfde: mee kunnen doen, gezien worden, een betekenisvol leven kunnen leiden. Een eigen plek in de samenleving, daar blijven wij ons op richten. Tegelijkertijd veranderen de vraagstukken in het leven van mensen en verandert ook de samenleving. We zijn trots op waar we vandaan komen, maar niet bang om ons aan te passen, te vernieuwen en samen met onze partners en de gemeenschap vooruit te kijken. Dáár heeft Fransje van Cruchten iets aan!
Dit welkomstwoord van oud-bestuurder Stephan Bodde in het PSW Jubileummagazine 2025 schetst in een notendop de verbinding tussen het ontstaan van PSW, 70 jaar PSW historie en onze blik op de toekomst. Met als consistente factor De Taak, onze visie en missie. Van oudsher de basis voor de kwaliteit van zorg en ondersteuning waar PSW voor staat én dus ook van ons strategisch meerjarenplan 2025-2030 ‘Samen op weg naar PSW ook goed morgen’. Ik heb in het jubileumjaar de prachtige en ontroerende theatervoorstelling ‘Zorgen voor morgen’ mogen zien. Fransje van Cruchten komt daarin in een andere hoedanigheid terug in de huidige tijdsgeest. Maar nog steeds met De Taak als basis.
Ik wens je veel leesplezier met dit Kwaliteitsbeeld PSW 2025.
Bas van der Velde
Interim bestuurder PSW
Zorgen voor morgen
- “Een voorstelling die je raakt en laat nadenken over wat echt belangrijk is in de zorg.”
- “Zó mooi om cliënten en begeleiders samen op het podium te zien – dit is waar inclusie over gaat.”
Ook de spelers zelf kijken trots terug: “Het was spannend, maar ook geweldig om te laten zien wat wij kunnen.”
Samen op weg naar PSW ook goed morgen
In de afgelopen 70 jaar is het ons gelukt om op basis van onze missie/visie De Taak een gewaardeerde en vooruitstrevende organisatie te worden. Vanuit onze kernwaarden betrokkenheid, betrouwbaarheid en bevlogenheid staat bij PSW de cliënt daadwerkelijk centraal en bieden we kwalitatief goede zorg en ondersteuning. Onze strategie 2025-2030 ‘Samen op weg naar PSW ook goed morgen’ biedt de basis om deze ingeslagen weg ook in de toekomst verder te volgen.
Het roer gaat in onze nieuwe strategie niet drastisch om. We zijn al goed op weg. De grote lijnen van onze vorige strategie ‘blijven wie we zijn door te veranderen’ houden stand en vroegen slechts om actualisatie, hernieuwde prioritering en scherpere accenten. Zodat de mensen die onze ondersteuning vragen, ook in de toekomst kunnen rekenen op onze goede zorg en ondersteuning: PSW ook goed morgen.
We hebben een infographic gemaakt die in één oogopslag duidelijk maakt wat onze strategie inhoudt. Je kunt in de infographic doorklikken voor achtergronden, uitleg en vooral mooie voorbeelden uit de praktijk. De infographic wordt met regelmaat geactualiseerd met nieuwe voorbeelden om te laten zien dát we en hoe we daadwerkelijk aan toekomstbestendige zorg werken.
Naar de infographic van onze strategie 'Samen op weg naar PSW ook goed morgen' Naar de websitepagina 'PSW ook goed morgen'
Samen op weg naar PSW ook goed morgen
Terug naar De Taak
Het ontstaan van PSW in 1955 is in de kern terug te brengen naar drie uitgangspunten die tot op de dag van vandaag de basis zijn van onze visie/missie De Taak:
- De cliënt centraal (vertaald in ‘wat heeft Fransje van Cruchten hieraan?’).
- Werken in de driehoek cliënt-ouders/verwanten-begeleiding/PSW.
- Leven en meedoen midden in de lokale gemeenschap.
De uitgangspunten van PSW zijn van oudsher gericht op het verbeteren van het welzijn en de kwaliteit van leven van de mensen die onze steun vragen.
- Niet ‘weggestopt’, maar dichtbij huis en midden in de lokale gemeenschap.
- Kijkend naar wat de cliënt zelf vraagt. Aanvankelijk zeker nog aanbodgericht, maar door de jaren heen met steeds meer eigen regie voor de cliënt zelf.
- Ouders op afstand (van het intramurale instituut) werden ouders die betrokken werden bij de zorg en ondersteuning van hun kind in de kleinschalige dagcentra en later woonlocaties van PSW. Omdat zij als ervaringsdeskundigen hun kind het beste kennen. Oudercommissies (vanaf 1981), formele medezeggenschapsraden (vanaf 1996) en de begeleidingsplansystematiek (ingevoerd in 1995 en in 2017 omgebouwd tot een elektronisch cliëntendossier en ondersteuningsplan) hebben het contact en de samenwerking met ouders/verwanten steeds verder gestalte gegeven, naast informeel ook formeel. Waarbij anno 2025 ook het brede netwerk van de cliënt een prominente rol heeft.
Enkele quotes uit het PSW verleden:
- 1955: In de allereerste stukken van PSW (toen nog stichting Maria Regina) staat als doel: ‘Behartigen geestelijke én sociale belangen van de geestelijk misdeelden.’
- 1968: Mejuffrouw Fien Wolters, eerste directeur PSW: “Ik heb zo’n verdriet gezien bij ouders vanwege de druk van buiten om hun kind uit huis te plaatsen. Dat was voor mij reden om te solliciteren.” PSW had op vraag van ouders als antwoord op de toen normale uithuisplaatsing twee jaar eerder (1966) het eerste dagverblijf voor oudere geestelijk gehandicapten geopend. Kleinschalig en midden in de wijk. Het was een van de eerste in heel Nederland.
- 1990 (in de PSW uitgave ‘Een eigen leven’): “De ontwikkelingen in de gehandicaptenzorg komen in een stroomversnelling. De visie op mensen met een verstandelijke handicap verandert ingrijpend. Participatie is het uitgangspunt geworden. Aanbodgerichte zorg wordt vraaggestuurde zorg, die geboden wordt op de plek die voor de individuele cliënt het meest geschikt is.”
De Taak
Door de jaren heen verschilt de opmaak en wordt De Taak regelmatig geactualiseerd, de kern blijft gelijk. Op de foto’s versies van 1995 (de eerste in de huidige opzet) tot en met de huidige (uitgebracht in 2020).
De Taak in de praktijk: Karin vertelt De Taak in de praktijk: Petra vertelt
Beleidsplannen door de jaren heen
Vanaf 1995, met de uitgave van het beleidsplan ‘Wel meer, maar niet van hetzelfde’, werkte PSW expliciet met meerjaren-beleidsplannen. Ook de beleidsplannen verschillen in opmaak en titels, maar met De Taak als basis is PSW nooit afgeweken van zijn standpunten. We zijn met de tijd en ontwikkelingen meegegaan maar hebben die basis nooit verlaten.
Een overzicht:
- 1995: Eerste formele beleidsplan 1995-2000: ‘Wel meer, maar niet van hetzelfde’ met de geboorte van de huidige opzet van De Taak, het eerste kwaliteitsplan (Doen we de juiste dingen en doen we de juiste dingen goed) inclusief opleidingsplan en de invoering van het eerste individuele begeleidingsplan. Destijds de kern van het kwaliteitsbeleid.
- 1999: 'Een eigen leven': geen beleidsplan, maar een kijkje in de wereld van PSW.
- 2000: Strategisch beleidsplan 2000-2005: 'Wel meer, maar niet van hetzelfde; het vervolg'.
- 2004: Strategisch beleidsplan 2004-2006 ‘Gericht groeien in omvang en kwaliteit’. Door de vele externe ontwikkelingen eerder uitgebracht dan gepland.
- 2008: 'Typisch PSW': een uitgave als voorbereiding van het nieuwe strategisch beleidsplan.
- 2009: Strategisch beleidsplan 2009-2013: 'Gericht blijven groeien in kwaliteit en omvang'. De groei van PSW leidt bij veel ouders/verwanten tot bezorgdheid: blijft PSW wel PSW? De praktijk leert dat dit zo is; onze missie/visie De Taak blijft leidend, onze cultuur behouden. Ook bij latere groeispurten houden we dat vol.
- 2013: Meerjaren-beleidsplan 2013-2015: ’Dezelfde missie; een andere koers'. Vanwege ingrijpende externe ontwikkelingen en stelselwijzigingen.
- 2016: Verlenging Strategisch beleidsplan 'Dezelfde missie; een andere koers' tot en met 2019 (met jaarlijks een herijking).
- 2020: Strategisch meerjarenplan 2020-2024: ‘Blijven wie we zijn door te veranderen’: we volgen nog steeds De Taak, maar realiseren ons ook dat we mee moeten in een veranderende zorgwereld.
- 2025: Onze nieuwe strategie 2025-2030: 'Samen op weg naar PSW ook goed morgen'. Onze visie op toekomstbestendige zorg. Gestoeld op een rijk en succesvol verleden met uitgangspunten die nog altijd actueel zijn en aansluiten op De Taak, onze missie/visie.
De Taak en beleidsplannen hadden en hebben maar één doel: het waarborgen en waar mogelijk verbeteren van kwalitatief goede zorg en ondersteuning voor de mensen die ondersteuning van PSW vragen. Die kwaliteit ontstaat in de ontmoeting tussen cliënt en begeleider. Gebaseerd op een sterke visie en goede voorwaarden en kaders waarbinnen begeleiders kunnen werken.
De namen van verschillende strategische meerjarenplannen geven al aan dat kwaliteit geen statisch gegeven is. Succes in het verleden is geen garantie voor de toekomst. Het is wél een stevig fundament als je als organisatie wilt leren van ontwikkelingen, successen én fouten. En dat je fouten durft te (laten) maken. PSW wil een lerende organisatie zijn. Met cliënten die eigen regie hebben en betrokken, kundige medewerkers met eigenaarschap. PSW ondersteunt op maat, waar nodig en zo lang als nodig. Samen met het netwerk van de cliënt en, indien gewenst, samenwerkingspartners die iets toe kunnen voegen aan de ondersteuning. Met altijd als uiteindelijke doel dat de mensen die wij ondersteunen zo veel en zo goed mogelijk mee kunnen doen in hun lokale omgeving. Zoals zij dat zelf willen en kunnen.
Hoe zien we de visie van PSW en het bieden van kwaliteit in 2025 terug? We zoomen daarvoor, mede op basis van input vanuit de medezeggenschap, in op drie onderwerpen. Alle drie zijn te linken zijn aan een van kernwaarden van PSW: ‘de cliënt centraal’, te weten:
1. Mediërende behandeling.
2. Spraakgericht rapporteren (of nog even niet?).
3. Informele zorg.
1. Mediërende behandeling
Bij PSW werken we samen om onze cliënten passende en kwalitatieve ondersteuning te bieden. Hiervoor zetten we gedragswetenschappers en andere deskundigen in, ook wanneer de indicaties hiervoor niet altijd toereikend zijn. Op uitnodiging van het Zorgkantoor en de Nederlandse Zorgautoriteit heeft PSW daarom de kans aangegrepen om, samen met collega-organisaties Odion en Syndion, deel te nemen aan het experiment Mediërende behandeling.
Mediërende behandeling houdt in dat begeleiders in de dagelijkse praktijk behandeladviezen uitvoeren op aanwijzing van behandelaren, zoals gedragswetenschappers. Deze manier van werken is niet nieuw voor PSW. Cliënten wonen in kleine woonlocaties, midden in de samenleving. Ze hebben een eigen huisarts en apotheek en gebruiken, waar dat kan, de gewone zorg in de buurt. Zo houden ze zoveel mogelijk zelf de regie en is de ondersteuning zo licht mogelijk. Het experiment biedt ons de kans om deze werkwijze verder te onderbouwen en te versterken, doordat er nu passende financiering tegenover staat.
Mediërende behandeling valt onder 'PSW ook daadkrachtig morgen': de strategiepijler 'Speelveld'
Het doel van het experiment is om aan te tonen dat we ook zonder een formele indicatie voor behandeling passende zorg kunnen leveren. Daarnaast helpt het ons om de vertaling van behandeladviezen naar de praktijk nóg effectiever en sneller te maken. Zo dragen we bij aan toekomstbestendige zorg. Het experiment loopt op dit moment binnen de sector Wonen, specifiek voor cliënten met een zorgzwaartepakket vijf tot en met acht. Voor het experiment zijn resultaatafspraken gemaakt, waar PSW periodiek over terugkoppelt.
We ondernemen binnen dit experiment verschillende initiatieven:
- 1.1 Regiebegeleiders.
- 1.2 Preventie- en interventieteam.
- 1.3 Multidisciplinaire adviescommissie.
1.1 Regiebegeleiders
De regiebegeleiders spelen een belangrijke rol in het vertalen van behandeladviezen naar praktische handvatten voor het team. In 2024 en deels 2025 heeft binnen de sector wonen een pilot gelopen met vijf regiebegeleiders. De pilot heeft laten zien dat de functie van regiebegeleider:
- De kwaliteit van zorg op locaties verbetert door vakinhoudelijke coaching en ondersteuning van collega’s en heeft hiermee een positieve impact op de ontwikkeling van medewerkers, onder andere door de coaching on the job.
- Bijdraagt aan het vertalen en borgen van de adviezen van gedragswetenschappers naar de praktijk.
- Een belangrijke schakel kan vormen voor het versterken van de informele zorg op locatie.
- Doorgroeimogelijkheden biedt voor persoonlijk begeleiders, wat bijdraagt aan medewerkersbehoud.
- Kansen op de arbeidsmarkt biedt voor minder geschoolde medewerkers die in de praktijk door de regiebegeleider worden begeleid.
Daarnaast heeft de onderlinge samenwerking tussen de regiebegeleiders geleid tot een professionele groei van de medewerkers en een uitwisseling van best practices. Tevens is gebleken dat een tekort aan persoonlijk begeleiders door de inzet van een regiebegeleider makkelijker (tijdelijk) is op te vangen.
Op basis van de positieve resultaten van de pilot is begin 2025 de keuze gemaakt in totaal vijftien FTE aan regiebegeleiders in te gaan zetten, verdeeld over de diverse woonbegeleidingscentra. Regiebegeleiders worden vrijgeroosterd voor specifieke regietaken, zoals het verbeteren van de zorg door onder andere vakinhoudelijke coaching aan collega’s, het schrijven van een groot deel van de ondersteuningsplannen, PSW overstijgende projecten en het coördineren van de informele zorg. De rol van regiebegeleider is niet slechts een taak/rol, maar een volwaardige functie.
Er wordt kritisch gekeken naar de eventuele inzet van regiebegeleiders. Bepalende factoren zijn onder meer de zwaarte van de doelgroep en de samenstelling van het aanwezige team (bijvoorbeeld het aantal persoonlijk begeleiders), de behoefte aan coaching on the job en/of een benodigde kwaliteitsimpuls. Er zullen zowel regiebegeleiders met een agogische als verpleegkundige achtergrond ingezet worden. De inzet van regiebegeleiders op locatie is gekoppeld aan duidelijk omschreven opdrachten, waardoor zij flexibel kunnen bewegen naar de plek waar ze nodig zijn binnen de organisatie.
Regiebegeleiders Anne en Cecile: In een andere functie met een grotere inbreng onderdeel van het team zijn
Regiebegeleiders Anne en Cecile
1.2 Preventie- en interventieteam
We hebben een Preventie- en interventieteam (PIT) opgericht, bestaande uit twee orthopedagogen-generalist en twee teamleiders. Daarnaast is er een flexibele schil van experts toegevoegd, waaronder coaches on the job, trainers sociale weerbaarheid en medewerkers video-interactiebegeleiding. Het Preventie- en interventieteam wordt ingezet bij complexe casuïstiek die dreigt vast te lopen of al vastgelopen is. Zo willen we in de eerste plaats escalatie van problematiek voorkomen én voorkomen dat een casus onnodig wordt opgeschaald naar externe ondersteuningsorganen als bijvoorbeeld het Centrum voor Consultatie en Expertise en het Crisis Ondersteuningsteam. De inzet loopt altijd via de gedragswetenschapper. Het doel is om met een frisse blik mee te denken en, waar nodig, tijdelijk coaching on the job aan te bieden.
Belangrijk: het Preventie- en interventieteam neemt de regie niet over van het team. Aangemelde casussen kunnen binnen twee weken besproken worden. Het team van coaches is geschoold in het coachen op vakmanschap. De nieuwe werkwijze is op meerdere manieren onder de aandacht gebracht binnen de sector Wonen. De afgelopen periode zijn diverse casussen besproken en coaches binnen teams ingezet.
Linda is lid van het PIT: Ik kom ondersteunen, niet op de vingers tikken.
Linda Janssen, lid Preventie- en interventieteam
1.3 Multidisciplinaire adviescommissie
De Multidisciplinaire adviescommissie (MAC) is samengesteld uit orthopedagogen-generalist, een arts verstandelijk gehandicapten en een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige. De Multidisciplinaire adviescommissie wordt ingeschakeld bij complexe situaties waarbij behoefte is aan extra deskundigheid of een bredere blik. De Multidisciplinaire adviescommissie denkt mee en adviseert met als doel om snel de juiste interventie in te zetten. Ook voor de Multidisciplinaire adviescommissie loopt aanmelding uitsluitend via de gedragswetenschapper. In 2025 zijn de eerste casussen besproken. Hoewel het te vroeg is om de lange termijneffecten op de kwaliteit van leven van de cliënten te kunnen noemen, hebben de betrokkenen nieuwe inzichten gekregen waarmee ze zelf verder kunnen.
Enkele reacties van locaties die samenwerkten met de Multidisciplinaire adviescommissie.
- “De MAC helpt ons om objectiever te kijken in een ingewikkelde casus als er veel zaken tegelijkertijd spelen. Op lichamelijk gebied, maar ook gedragsmatig en bij de interactie tussen cliënt, begeleider en familie. Ze schijnen vanuit verschillende invalshoeken nieuw licht op een casus.”
- “Als je iemand al heel lang kent, kan de frisse blik van buiten helpen om te blijven zoeken naar verbetering van de situatie van de cliënt.”
- “Bij mensen met gecombineerde problematiek op het gebied van verstandelijke beperking en psychiatrie hebben we met de MAC beter in beeld kunnen brengen wat deze mensen nodig hebben en een passend behandeltraject kunnen inzetten.”
Het Preventie- en interventieteam en de Multidisciplinaire adviescommissie in verbinding.
Het Preventie- en interventieteam en de Multidisciplinaire adviescommissie staan in nauwe verbinding met elkaar. De Multidisciplinaire adviescommissie kan doorverwijzen naar het Preventie- en interventieteam dat, indien nodig, op locatie het team kan komen coachen. De Multidisciplinaire adviescommissie zelf brengt enkel advies uit en volgt de voortgang.
2. Spraakgericht rapporteren (of nog even niet?)
PSW heeft de pilot spraakgericht rapporteren ingezet om te ervaren wat spraakgericht rapporteren kan betekenen voor het verlagen van de administratieve lasten, het vergroten van het werkplezier en de tevredenheid van de cliënten. Deze pilot heeft op twee woonlocaties van PSW gelopen.
De pilot laat zien dat spraakgericht rapporteren daadwerkelijk administratieve lasten verlicht, namelijk 33% tijdsbesparing. Wel kwam er in de pilot ook naar voren dat deze tijdsbesparing afhankelijk is van omstandigheden waarin de medewerker spraakgericht kan rapporteren, zoals de setting waarin dit plaatsvindt.
Opvallend is dat het werkplezier gemiddeld met 25% daalde, doordat onder andere het systeem niet dienend was voor de medewerker. Ook in de verwerking van de tekst zaten er fouten in interpunctie en woordherkenning (denk hierbij aan het Limburgs dialect). Wat achteraf om de nodige correcties vroeg. Dit zorgde ervoor dat de ervaring van het gebruikersgemak daalde. Toch bleef er desondanks sprake van tijdswinst.
Een enthousiast begin van de pilot Spraakgericht rapporteren
Spraakgericht rapporteren valt onder 'PSW ook slim morgen': de strategiepijler Technologie
Wat hebben we geleerd?
- De inzet van slimme technologie is mooi, maar pas als het gebruiksgemak voor de medewerker groot is, werkt het echt. Het systeem moet dienend zijn voor de medewerker, zodat de focus blijft op de ondersteuning van de cliënt.
- Spraakgericht rapporteren levert tijdswinst op.
- Spraakgericht rapporteren in het bijzijn van de bewoner blijft nog zoeken. Vanuit de pilot wordt aanbevolen goed met elkaar te verkennen of spraakgericht rapporteren in het bijzijn van de cliënt een meerwaarde is. En zo ja, hoe dit praktisch is vorm te geven.
Wat nemen we mee naar de toekomst?
We kiezen voor een lerende benadering, leren door te doen. Opschaling van de pilot in de huidige vorm is niet wenselijk, maar de potentie van spraakgericht rapporteren is wel duidelijk. Bij een goed geïntegreerde, gebruiksvriendelijke spraakmodule binnen ons huidig elektronisch cliëntendossier Care4 verwachten we meer opbrengst.
Na deze pilot zijn er dan ook gesprekken geweest met de leverancier van Care4. Mogelijk heeft deze een nieuwe app die iets kan betekenen in het spraakgericht rapporteren. PSW is nog aan het verkennen wat hiervan de mogelijkheden zijn en of deze app het antwoord biedt op de vraag om administratieve lasten te verminderen en daardoor de medewerkers- en cliënttevredenheid te verhogen.
Daarnaast ontwikkelen we ons verder op het gebied van AI. Dat doen we onder andere middels ‘Snappie’, de AI tool die The Innovation Playground samen met PSW heeft ontwikkeld om effectiever, beter en sneller ondersteuningsplannen te schrijven.
3. Informele zorg
Vanuit onze visie op toekomstbestendige zorg ‘PSW ook goed morgen’, kijken we naar wie allemaal kan bijdragen aan de begeleiding van de mensen die wij ondersteunen. We geloven dat veel mensen dat kunnen, ongeacht of iemand (aanvankelijk) wel of geen zorgachtergrond of zorgdiploma heeft: betaalde professionals, ouders/verwanten, mensen uit het directe netwerk van de cliënt, vrijwilligers en de buurt. Als we willen blijven doen wat we doen en dezelfde hoge kwaliteit van zorg willen blijven bieden, zullen we de zorg anders moeten organiseren. Dat kan onder andere door de zorgprofessionals anders in te zetten, concreet; meer voor de (gespecialiseerde) zorgtaken waarvoor ze zijn opgeleid. Een van de manieren om dat te bereiken is het vergroten en meer gebruik maken van het informele netwerk van onze cliënten.
Informele zorg valt onder ‘PSW ook mensgericht morgen’: de strategiepijler Menskracht
We zetten daarbij in op leven in een gemeenschap waarin mensen iets voor elkaar betekenen: community building. We kijken wie een bijdrage kan leveren aan de ondersteuning van onze cliënten, maar zeker ook wat onze cliënten voor hún omgeving kunnen betekenen. Naast op het concept van community building/leven in gemeenschappen, hebben we in de afgelopen twee jaar extra ingezet op het werven en behouden van vrijwilligers. Deze beide onderdelen van informele zorg hebben we in het voortgangsbericht 2024 uitgebreid toegelicht. In dit kwaliteitsbeeld staan we kort nog even stil bij wat in 2025 op dit thema is gebeurd.
Het aantal vrijwilligers is in 2025 gestegen van 570 naar 650. In de afbeelding staat overzichtelijk weergegeven waaraan de coördinatoren informele zorg in 2025 gewerkt hebben en welke acties ze hebben uitgevoerd.
De coördinatoren informele zorg hebben met name gewerkt aan het aantrekken en verbinden van vrijwilligers. Op diverse manieren is aandacht besteed aan het vergroten van de bewustwording rondom vrijwillige inzet bij PSW op alle niveaus binnen de organisatie. Er zijn presentaties geweest over de strategie en de visie op vrijwilligers voor managers, teams, aandachtsfunctionarissen informele zorg en medezeggenschapsraden.
Daarnaast hebben de coördinatoren informele zorg zich gericht op potentiële vrijwilligers, met als doel hen te laten beseffen dat vrijwilligerswerk bij PSW mogelijk en waardevol is en een betekenisvolle rol kan spelen in hun leven. Bewustwording ontstaat niet via één enkel moment of één vaste aanpak. Juist door een combinatie van verschillende middelen, kanalen en contactmomenten wordt herkenning en ruimte voor oriëntatie gecreëerd zodat mensen zich aangesproken voelen. Niet elke potentiële vrijwilliger voelt zich immers op hetzelfde moment klaar om interesse te tonen of zich aan te melden.
Ook is er specifiek aandacht besteed aan het in woord en daad tonen van de waardering richting vrijwilligers. Daarnaast is er met diverse bedrijven, zoals bijvoorbeeld re-integratiebureaus, contact geweest over de mogelijkheid om medewerkers in te zetten als vrijwilliger bij PSW.
Veel meer dan in het verleden aansluiten bij de talenten, interesses en wensen van de vrijwilliger, past binnen de community-gedachte. Deze focus is ook meegenomen in het vrijwilligersbeleid en wordt bijvoorbeeld zichtbaar tijdens het WerkenbijPSW-café waar potentiële medewerkers en vrijwilligers van harte welkom zijn om vrijblijvend met PSW kennis te maken. De bezoekers kunnen aangeven waar hun interesses en kwaliteiten liggen en op basis daarvan wordt gekeken of er een match gemaakt kan worden. Aan de andere kant kijken we vanuit de community-gedachte steeds meer naar wat onze cliënten bij kunnen en willen dragen aan hun directe leefomgeving.
Eén van de wensen die ten grondslag lag aan de eerder genoemde pilot met de functie van regiebegeleider, is het versterken van de informele zorg binnen PSW. Alhoewel dit op de pilot locaties in 2024 minder prioriteit heeft gehad, wordt het wel als een wenselijk onderdeel van de functie gezien en is het er ook daadwerkelijk in opgenomen. Een scholing community building is onderdeel van een op maat gemaakt ontwikkelprogramma dat alle regiebegeleiders volgen.
Tijdens het WerkenbijPSW café zijn nieuwe medewerkers en vrijwilligers welkom om met PSW kennis te komen maken.
Deelnemers van Activiteitencentrum PSW Heytse helpen mee bij de voorbereidingen van het Oud Limburgs Schuttersfeest
De Buitenploeg van PSW Weert helpt mee een plaatselijke fietstunnel op te knappen en veiliger te maken.
PSW Creatief Centrum verzorgt maandelijks voor buurtbewoners een 'Kom op de soep'.
Deelnemers van Werkleercentrum PSW Fortuna aan de slag bij het Groove Garden Festival.
Op basis van de ervaringen en geleerde lessen bij woonbegeleidingscentrum PSW Beckershof in Meijel is in het najaar van 2024 bij woonbegeleidingscentrum PSW Korenhuys in Sevenum een tweede project gestart om ook daar de zorg toekomstbestendig te gaan organiseren. Een andere situatie en uitdaging gezien het feit dat woonbegeleidingscentrum PSW Korenhuys geen nieuw woonbegeleidingscentrum is. Belangrijke vraag in dit project is welke uitdagingen en kansen je tegenkomt als je vanuit een bestaande situatie de ondersteuning van cliënten veel meer samen met het informele netwerk wilt vormgeven. En welke middelen helpend kunnen zijn om de ondersteuning samen te organiseren. Dit project wordt begeleid door de werkgroep P3 (voor toekomstbestendige zorg) en loopt door in 2026.
Het gedachtegoed van community building nog meer binnen de teams in te brengen, via de aandachtsfunctionarissen informele zorg, lijkt zeker de moeite waard. PSW onderschrijft het belang van de inzet van vrijwilligers en het netwerk van cliënten zoals ook duidelijk in onze strategie omschreven staat. We zijn van mening dat deze inzet wezenlijk bijdraagt aan de kwaliteit van leven van de mensen die onze ondersteuning vragen. Om deze reden loopt momenteel het adviestraject om de pilotfunctie coördinator informele zorg vast te verankeren in de organisatie. Hierdoor borgen we de aandacht voor informele zorg en community building ook voor de toekomst.
Een blik op het jaar 2025
In dit Kwaliteitsbeeld ‘Trots op 70 jaar PSW’ verwijzen we ter informatie ook naar enkele onderwerpen en cijfers uit 2025 zonder daar inhoudelijk dieper op in te gaan. Meer informatie vind je in de Jaarstukken PSW 2025
Incidenten 2025 Jaaroverzicht Wet zorg en dwang WORDT NOG INGEVOEGD
Hoe ervaren cliënten en ouders/verwanten de kwaliteit van zorg en ondersteuning door PSW? En wat vinden de medewerkers van PSW als zorgaanbieder en werkgever?
PSW in cijfers
PSW 2025 in cijfers is een overzicht. Meer informatie of toelichting bij de cijfers vind je bij de betreffende onderwerpen in ons kwaliteitssysteem of in de PSW Jaarstukken 2025.
PSW 2025 in cijfers
Ontwikkelthema's
We hopen dat we je een duidelijk beeld hebben gegeven van hoe het staat met de ontwikkelpunten uit het kwaliteitsbeeld 2023 en het voortgangsbericht 2024. De thema’s die we in dit kwaliteitsbeeld hebben uitgelicht zijn verbonden met de strategie 2025-2030 ‘Samen op weg naar PSW ook goed morgen’. Het Jaarplan PSW 2026 beschrijft op basis van de strategie de specifieke doelen en acties voor 2026. En maakt deel uit van de planning- en control cyclus van PSW. Hiermee werken we stap voor stap toe naar een continu, toekomstgericht en resultaatgericht proces. Waarin we leren van elkaar, reflecteren op het verleden en inspelen op ontwikkelingen in een steeds veranderende omgeving.
Een belangrijke ontwikkelopgave voor PSW is het verspreiden van de diverse projecten en experimenten in de organisatie en ze een duurzame, vaste plek te geven in de dagelijkse praktijk. Om meer resultaatgericht te werken en meer projecten tot een goed einde te brengen, is het projectteam P3 in 2025 geschoold in de methodiek projectmatig creëren (PMC). In 2026 is het de bedoeling het projectmatig werken als een olievlek binnen de organisatie te verspreiden en ondersteunen. Onderstaande vervolgstappen voor de drie thema’s uit dit kwaliteitsbeeld, allen onderdeel van projecten, willen we graag benoemen:
- Het experiment mediërende behandeling wordt met twee jaar verlengd.
- Er loopt sinds september 2025 voor de duur van een jaar een pilot met vijf medewerkers voor de functie regiebegeleider binnen de sector dagbesteding.
- Er is een adviestraject in gang gezet om de pilotfunctie coördinator informele zorg vast te verankeren in de organisatie.
- We onderzoeken nieuwe zorgtechnologische opties voor het spraakgericht rapporteren. Mogelijk dat de AI module Snappie die al bij PSW in gebruik is hier een rol in kan gaan spelen.
Een ontwikkelopgave die hiermee samenhangt is het verbeteren van ons kwaliteitsmanagementsysteem, zodat alles goed op is elkaar afgestemd en er meer verbinding is met de planning- en control cyclus. Denk onder andere aan de uitkomsten van audits, het leren van incidenten, het omgaan met risico’s, de kwaliteit van dossiers en ondersteuningsplannen, documentbeheer en beleid rond privacy en informatiebeveiliging.
Ook de wens om de positie van cliënten te versterken willen we expliciet benoemen. PSW heeft nieuwe medezeggenschapsregelingen voor cliënten en ouders/verwanten vastgesteld. Er is een regeling voor de lokale raden en een voor beide centrale raden. Op 1 december 2025 zijn deze ingegaan en sinds die datum heeft de voormalige centrale cliëntencommissie de formele status van centrale cliëntenraad. We werken zo nog meer aan inclusieve besluitvorming en een organisatiecultuur waarin dialoog en samenwerking voorop staan.
Met de ingezette acties in de medezeggenschap willen we de formele samenwerking met en tussen cliënten en ouders/verwanten verder verbeteren en borgen. Met als achterliggend doel uiteraard het waarborgen en blijven verbeteren van onze kwaliteit van zorg en ondersteuning. Zo zijn we terug bij een van de kernwaarden van PSW: de cliënt centraal, met eigen regie in een leven zoals hij/zij dat graag zelf wil. Midden in de samenleving, in samenwerking met het eigen netwerk en waar nodig, op maat, de professionele ondersteuning van PSW. Zoals onze Fien Wolters, bestuurder van het eerste uur, het al voor ogen had.
Reflecties
Als afsluiting van het Kwaliteitsbeeld 2025 ‘Trots op 70 jaar PSW’ geven de Centrale cliëntenraad, Centrale ouder/verwantenraad, Ondernemingsraad en Raad van Toezicht hun mening over de kwaliteit van zorg en ondersteuning van PSW en het Kwaliteitsbeeld 2025.
DE REFLECTIES OP 2025 WORDEN INGEVOEGD NA BESPREKING VAN DIT KWALITEITSBEELD IN DE BETREFFENDE GREMIA.
Vragen of opmerkingen?
We hopen dat je ons Kwaliteitsbeeld 2025 met plezier hebt gelezen. Wil je nog meer informatie over hoe PSW aan kwaliteit werkt? Kijk dan in ons Kwaliteitssysteem. Heb je vragen of opmerkingen over het Kwaliteitsbeeld 2025? Neem gerust contact met ons op via info@psw.nl of een telefoontje naar 0475-474 400.