De visie van PSW, ontstaan in 1955, is al decennialang opgetekend in De Taak. Daarom zeg ik altijd: De Taak is zo oud als PSW zelf. We actualiseren hem om de paar jaar, passend bij de tijdsgeest, maar de kern blijft dezelfde. Fransje woonde tot zijn overlijden in 2007 bij PSW. Zijn naam – en die bekende uitspraak van Fien – zijn nog altijd symbolisch voor wie wij zijn. Maar 70 jaar later kent PSW veel meer gezichten en zijn we actief in een groot deel van Limburg. Kinderen, jongeren en volwassenen met heel uiteenlopende vraagstukken in hun leven, kloppen bij ons aan voor ondersteuning. Toch gaat het in de kern vaak om hetzelfde: mee kunnen doen, gezien worden, een betekenisvol leven kunnen leiden. Een eigen plek in de samenleving, daar blijven wij ons op richten. Tegelijkertijd veranderen de vraagstukken in het leven van mensen en verandert ook de samenleving. We zijn trots op waar we vandaan komen, maar niet bang om ons aan te passen, te vernieuwen en samen met onze partners en de gemeenschap vooruit te kijken. Dáár heeft Fransje van Cruchten iets aan! 

Dit welkomstwoord van bestuurder Stephan Bodde in het PSW Jubileummagazine 2025 schetst in een notendop de verbinding tussen het ontstaan van PSW, 70 jaar PSW historie en onze blik op de toekomst. Met als consistente factor De Taak, onze visie en missie. Van oudsher de basis voor de kwaliteit van zorg en ondersteuning waar PSW voor staat én de basis in ons strategisch meerjarenplan 2025-2030 ‘Samen op weg naar PSW ook goed morgen’. 

Ik wens je veel leesplezier met dit Kwaliteitsbeeld PSW 2025.

Bas van der Velde
Interim bestuurder PSW

Het ontstaan van PSW in 1955 is in de kern terug te brengen naar drie uitgangspunten die tot op de dag van vandaag de basis zijn van onze visie/missie De Taak:

• De cliënt centraal (vertaald in ‘wat heeft Fransje van Cruchten hieraan?’). 
• Werken in de driehoek cliënt-ouders/verwanten-begeleiding/PSW. 
• Leven en meedoen midden in de lokale gemeenschap. 

De uitgangspunten van PSW zijn van oudsher gericht op het verbeteren van het welzijn en de kwaliteit van leven van de mensen die onze steun vragen.

• Niet ‘weggestopt’, maar dichtbij huis en midden in de lokale gemeenschap.
• Kijkend naar wat de cliënt zelf vraagt. Aanvankelijk zeker nog aanbodgericht, maar door de jaren heen met steeds meer eigen regie voor de cliënt zelf.
• Ouders op afstand (van het intramurale instituut) werden ouders die betrokken werden bij de zorg en ondersteuning van hun kind in de kleinschalige dagcentra en later woonlocaties van PSW. Omdat zij als ervaringsdeskundigen hun kind het beste kennen. Oudercommissies (vanaf 1981), formele medezeggenschapsraden (vanaf 1996) en de begeleidingsplansystematiek (ingevoerd in 1995 en in 2017 omgebouwd tot een elektronisch cliëntendossier en ondersteuningsplan) hebben het contact en de samenwerking met ouders/verwanten steeds verder gestalte gegeven, naast informeel ook formeel. Waarbij anno 2025 ook het brede netwerk van de cliënt een prominente rol heeft.

De Taak en beleidsplannen hadden en hebben maar één doel: het waarborgen en waar mogelijk verbeteren van kwalitatief goede zorg en ondersteuning voor de mensen die ondersteuning van PSW vragen. Die kwaliteit ontstaat in de ontmoeting tussen cliënt en begeleider. Gebaseerd op een sterke visie en goede voorwaarden en kaders waarbinnen begeleiders kunnen werken.

De namen van verschillende strategische meerjarenplannen geven al aan dat kwaliteit geen statisch gegeven is. Succes in het verleden is geen garantie voor de toekomst. Het is wél een stevig fundament als je als organisatie wilt leren van ontwikkelingen, successen én fouten. En dat je fouten durft te (laten) maken. PSW wil een lerende organisatie zijn. Met cliënten die eigen regie hebben en betrokken, kundige medewerkers met eigenaarschap. PSW ondersteunt op maat, waar nodig en zo lang als nodig. Samen met het netwerk van de cliënt en, indien gewenst, samenwerkingspartners die iets toe kunnen voegen aan de ondersteuning. Met altijd als uiteindelijke doel dat de mensen die wij ondersteunen zo veel en zo goed mogelijk mee kunnen doen in hun lokale omgeving. Zoals zij dat zelf willen en kunnen.

Hoe zien we de visie van PSW en het bieden van kwaliteit in 2025 terug? We zoomen daarvoor in op drie onderwerpen die te linken zijn aan een van kernwaarden van PSW: ‘de cliënt centraal’, te weten:

• Mediërende behandeling.
• Spraakgericht rapporteren (of nog even niet?).
• Informele zorg.

De Multidisciplinaire adviescommissie is samengesteld uit orthopedagogen-generalist, een arts verstandelijk gehandicapten en een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige. De Multidisciplinaire adviescommissie wordt ingeschakeld bij complexe situaties waarbij behoefte is aan extra deskundigheid of een bredere blik. De Multidisciplinaire adviescommissie denkt mee en adviseert met als doel om snel de juiste interventie in te zetten. Zo willen we in de eerste plaats escalatie van problematiek voorkomen én voorkomen dat een casus onnodig wordt opgeschaald naar externe ondersteuningsorganen als bijvoorbeeld het Centrum voor Consultatie en Expertise en het Crisis Ondersteuningsteam. Ook voor de Multidisciplinaire adviescommissie loopt aanmelding uitsluitend via de gedragswetenschapper. In 2025 zijn de eerste casussen besproken. Hoewel het te vroeg is om de lange termijneffecten op de kwaliteit van leven van de cliënten te kunnen noemen, hebben de betrokkenen nieuwe inzichten gekregen waarmee ze zelf verder kunnen.  

Het Preventie- en interventieteam en de Multidisciplinaire adviescommissie staan in nauwe verbinding met elkaar. De Multidisciplinaire adviescommissie kan doorverwijzen naar het Preventie- en interventieteam dat, indien nodig, op locatie het team kan komen coachen. De Multidisciplinaire adviescommissie zelf brengt enkel advies uit en volgt de voortgang. 

Opvallend is dat het werkplezier gemiddeld daalde (–25%). De gebruiksvriendelijkheid van de huidige extensie (‘Voice-In’) werd beoordeeld met een 5,1. Deze extensie is nodig om het microfoontje te kunnen gebruiken voor de spraakgerichte rapportages. De extensie vertaalt wat de medewerker zegt in een geschreven rapportage. In de uitvoer blijken echter fouten in interpunctie en woordherkenning die achteraf om correcties vragen, bijvoorbeeld bij gebruik van het Limburgs dialect. Dit zorgde ervoor dat de ervaring van het gebruikersgemak daalde. Toch bleef er, ondanks deze beperkingen, sprake van tijdswinst. 

Wat hebben we geleerd? 

• Technologie alleen is niet doorslaggevend; gebruiksgemak bepaalt het succes. 

• Tijdswinst is mogelijk, maar niet voor iedereen en niet in elke situatie. 

• Om aan de slag te kunnen met spraakgericht rapporteren is het belangrijk dat medewerkers een goede basis hebben in digitale vaardigheden. Gedurende deze pilot werd duidelijk dat er nog iets te halen valt als het gaat om het digivaardigheidsniveau van veel deelnemers. Ook bij toekomstige projecten waarbij digitale kennis van belang is, gaat dit helpend zijn. Vanuit deze pilot werd dan ook de aanbeveling gedaan om verder te verkennen wat er nodig is voor de implementatie van spraakgericht rapporteren in relatie tot andere bestaande en nog niet bestaande digitale oplossingen. Een andere aanbeveling was dat het zeer zinvol is om het gesprek aan te gaan met zorgorganisaties die het spraakgericht rapporteren reeds hebben geborgd.   

• Rapporteren, met of zonder spraak, gebeurt binnen PSW nog beperkt samen met de bewoner. Deelnemers aan de pilot gaven aan dat het lastig kan zijn om te beginnen met spraakgericht rapporteren. Waar begin je bijvoorbeeld je rapportage mee? En hoe maak je een spraakgestuurde rapportage op de groep in bijzijn van meerdere bewoners? Een aanbeveling vanuit de pilot is om goed met elkaar te verkennen of spraakgericht rapporteren in het bijzijn van de cliënt een meerwaarde is. En zo ja, hoe dit praktisch is vorm te geven.  

Wat nemen we mee naar de toekomst?
We kiezen voor een lerende benadering, leren door te doen. Opschaling met de huidige extensie is niet wenselijk, maar de potentie van spraakgericht rapporteren is wel duidelijk. Bij een goed geïntegreerde, gebruiksvriendelijke spraakmodule binnen ons huidig elektronisch cliëntendossier Care4 verwachten we meer opbrengst. We blijven daarom in gesprek met leveranciers en ontwikkelen ons verder op het gebied van AI. Dat doen we onder andere middels ‘Snappie’, de AI tool die The Innovation Playground samen met PSW heeft ontwikkeld om effectiever, beter en sneller ondersteuningsplannen te schrijven. 

Na de pilot ‘Spraakgericht rapporteren’ zijn er gesprekken geweest met de leverancier van Care4. Mogelijk heeft deze een nieuwe app die iets kan betekenen in het spraakgericht rapporteren. PSW is nog aan het verkennen wat hiervan de mogelijkheden zijn en of deze app het antwoord biedt op de vraag om administratieve lasten te verminderen en daardoor de medewerkerstevredenheid te verhogen. 

We zetten daarbij in op leven in een gemeenschap waarin mensen iets voor elkaar betekenen: community building. We kijken wie een bijdrage kan leveren aan de ondersteuning van onze cliënten, maar zeker ook wat onze cliënten voor hún omgeving kunnen betekenen. Naast op het concept van community building/leven in gemeenschappen, hebben we in de afgelopen twee jaar extra ingezet op het werven en behouden van vrijwilligers. Deze beide onderdelen van informele zorg hebben we in het voortgangsbericht 2024 uitgebreid toegelicht. In dit kwaliteitsbeeld staan we kort nog even stil bij wat in 2025 op dit thema is gebeurd.  

Op basis van de ervaringen en geleerde lessen bij woonbegeleidingscentrum PSW Beckershof in Meijel is in het najaar van 2024 bij woonbegeleidingscentrum PSW Korenhuys in Sevenum een tweede project gestart om ook daar de zorg toekomstbestendig te gaan organiseren. Een andere situatie en uitdaging gezien het feit dat woonbegeleidingscentrum PSW Korenhuys geen nieuw woonbegeleidingscentrum is. Belangrijke vraag in dit project is welke uitdagingen en kansen je tegenkomt als je vanuit een bestaande situatie de ondersteuning van cliënten veel meer samen met het informele netwerk wilt vormgeven. En welke ondersteunende middelen helpend kunnen zijn om de ondersteuning samen te organiseren. Dit project loopt door in 2026.

Het gedachtegoed van community building nog meer binnen de teams in te brengen, via de aandachtsfunctionarissen informele zorg, lijkt zeker de moeite waard. PSW onderschrijft het belang van de inzet van vrijwilligers en het netwerk van cliënten zoals ook duidelijk in onze strategie omschreven staat. We zijn van mening dat deze inzet wezenlijk bijdraagt aan de kwaliteit van leven van de mensen die onze ondersteuning vragen. Om deze reden heeft PSW de eenjarige pilotfunctie coördinator informele zorg inmiddels vast verankerd in de organisatie. Hierdoor borgen we de aandacht voor informele zorg en community building ook voor de toekomst.

Hoe ervaren cliënten en ouders/verwanten de kwaliteit van zorg en ondersteuning door PSW? En wat vinden de medewerkers van PSW als zorgaanbieder en werkgever?

We hopen je meegenomen te hebben in de voortgang van de ontwikkelthema’s die we in het kwaliteitsbeeld 2023 en voortgangsbericht 2024 hebben beschreven. We blijven ze verder ontwikkelen, aangezien het geen onderwerpen zijn met een vastgestelde einddatum. De genoemde ontwikkelthema’s maken onderdeel uit van de strategie 2025-2030 ‘Samen op weg naar PSW ook goed morgen’, naast uiteraard ook andere speerpunten. Aan de hand van onze planning en controle-cyclus volgen we de voortgang van de strategie en stellen we waar nodig bij. Het Jaarplan PSW 2026 beschrijft op basis van de strategie de specifieke doelen en acties voor 2026. 

• Eén van de genoemde acties in dit jaarplan is het verbeteren van ons kwaliteitsmanagementsysteem, zodat alles goed op elkaar afgestemd is:  de uitkomsten van audits, het leren van incidenten, het omgaan met risico’s, beleid rond privacy en documentbeheer en de kwaliteit van dossiers en ondersteuningsplannen. 
• Het experiment mediërende behandeling loopt drie jaar. Er is over gesproken het experiment met twee jaar te verlengen. 
• Een pilot voor de functie regiebegeleider binnen de sector dagbesteding is met vijf medewerkers gestart in september 2025 voor de duur van een jaar. 
• Het verder vergroten en versterken van ons informele netwerk blijft een doel voor 2026 en verder. Daarnaast krijgt community building meer aandacht: het versterken van de sociale verbindingen in de wijk tussen buurtbewoners, cliënten en het informele netwerk door ieders kwaliteiten in te zetten en zo gezamenlijk ieders leefomgeving te verbeteren. 
• Voor het spraakgericht rapporteren worden nieuwe zorgtechnologische opties onderzocht. Mogelijk dat de AI module Snappie die al bij PSW in gebruik is hier een rol in kan gaan spelen. 

Als afsluiting van het Kwaliteitsbeeld 2025 ‘Trots op 70 jaar PSW’ geven de Centrale cliëntenraad, Centrale ouder/verwantenraad, Ondernemingsraad en Raad van Toezicht hun mening over de kwaliteit van zorg en ondersteuning van PSW en het Kwaliteitsbeeld 2025.

DE REFLECTIES OP 2025 WORDEN INGEVOEGD NA BESPREKING VAN DIT KWALITEITSBEELD IN DE BETREFFENDE GREMIA.

We hopen dat je ons Kwaliteitsbeeld 2025 met plezier hebt gelezen. Wil je nog meer informatie over hoe PSW aan kwaliteit werkt? Kijk dan in ons Kwaliteitssysteem. Heb je vragen of opmerkingen over het Kwaliteitsbeeld 2025? Neem gerust contact met ons op via info@psw.nl of een telefoontje naar 0475-474 400.